สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข

National Institute of Health of Thailand

เชื้ออะมีบา Dientamoeba fragilis

วันที่ :2019-07-11
 
1. เชื้ออะมีบาคืออะไร? กินเข้าไปแล้วปางตายจริงๆเหรอ??
 
          จากข่าว “เดลี่ เมล์” เว็บไซต์ข่าวชื่อดังของอังกฤษ รายงานข่าว สเตซี่ย์ บาร์นส์ และไรอัน พริกก์ สองสามีภรรยาจากเมืองเพิร์ธ ในออสเตรเลีย เกือบเอาชีวิตไม่รอด เพราะติดเชื้อปรสิต หลังกินผัดไทยแค่จานเดียว จากศูนย์อาหารแห่งหนึ่ง ระหว่างเดินทางมาท่องเที่ยวในประเทศไทย พร้อมประกาศว่าชาตินี้จะไม่ขอกลับมาเหยียบประเทศไทยอีก รายงานของเดลี่เมล์ ระบุว่า เชื้อปรสิตที่เป็นต้นเหตุของอาการป่วยของสเตซีย์และไรอัน คือเชื้อที่มีชื่อว่า “Dientamoeba fragilis
 
 
2. อะมีบาคืออะไร?
 
          อะมีบา หรือ เชื้ออะมีบา เป็นสัตว์เซลล์เดียว protozoa ชนิดหนึ่งที่มองด้วยตาเปล่าไม่เห็นตัวเล็กมากๆๆ ขนาดของมันโตกว่าแบคทีเรียไม่มากนัก และมีขนาดโตกว่าเม็ดเลือดขาวเล็กน้อย เชื้ออะมีบามีหลายชนิด  Dientamoeba fragilis เป็นอะมีบาในกลุ่ม Trichomonadida เชื้อนี้ไม่พบระยะซิสต์ พบแต่ระยะทรอโฟซอยท์ จึงไม่สามารถทนกรดย่อยได้ในกระเพาะอาหาร มีขนาดรูปร่างไม่แน่นอนตั้งแต่ 3 - 22 ไมโครเมตร และยังมีลักษณะพิเศษคือ 80% ของโทรโฟซอยท์จะมีนิวเคลียสได้ 2 นิวเคลียส และอีก 20% จะมี 1 นิวเคลียส
 
 
3. ที่พบ พบได้ในน้ำจืด ตามแหล่งน้ำธรรมชาติ ดิน โคลนเลน
 
 
4. การติดต่อ โดยการกินอาหารหรือน้ำที่มีเชื้อนี้เข้าไปทางปาก
 
 
 
 
 
 
5. การก่อให้เกิดโรค มักพบได้ในเด็กเล็กหรือผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง (ภูมิต้านทานต่ำ)
 
 
6. อาการ มีตั้งแต่ไม่มีอาการ จนถึงอาการที่พบได้ คือ ปวดท้อง ท้องเสีย ท้องอืด ท้องเฟ้อ มีแก๊สเยอะในกระเพาะอาหาร อาเจียน เบื่ออาหาร ไม่มีแรง
 
 
7. การรักษา รักษาตามอาการ หรือรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ เช่น Tetracyclin หรือ metronidazole
 
 
8. การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
 
ตรวจอุจจาระ ภายใต้กล้องจุลทรรศน์ ซึ่งสามารถดูสดได้จากการทำ concentration method หรือย้อมสีพิเศษ (permanent stain) เช่น trichrome เนื่องจากเชื้อนี้สามารถมีชีวิตได้ 24 - 48 ชั่วโมง รูปร่างจะเปลี่ยนแปลงไป ดังนั้นจึงควรรีบตรวจทันทีหลังจากเก็บตัวอย่างอุจจาระ หรือเติมน้ำยาที่เหมาะสมเพื่อให้เชื้อคงสภาพ (fixative)  สามารถส่งตรวจได้ที่ โรงพยาบาลทุกแห่ง (direct smear) หรือ ส่งตรวจย้อมสี trichrome ได้ที่สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ และ คณะแพทยศาสตร์ ของมหาวิทยาลัยทุกแห่ง
 
 
9. การทำลายเชื้อ เชื้อนี้ถูกทำลายได้ง่ายด้วยอุณหภูมิ 60 องศาเซลเซียส 1-2 นาที หรือ ต้มเดือด 1 นาที หรือฆ่าเชื้อด้วย 1% โซเดียม ไฮโปคลอไรต์ (Sodium hypochlorite) นาน 30 นาที
 
 
10. คำแนะนำ สำหรับประชาชนทั่วไป “กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ”
 
 
11. แหล่งข้อมูล:
Dientamoeba fragilis – CDC
Current treatment options for Dientamoeba fragilis infections – NCBI
Dientamoeba fragilis infection – including symptoms, treatment and prevention
'I won't go back - ever!' Family vows never to return to Asia after dream Thailand holiday turned into a nightmare when they shared a pad thai meal at a local food court
กระฉ่อนโลก! ผัวเมียออสซี่ “ไม่เหยียบเมืองไทยอีก” หลังติดเชื้ออะมีบาปางตาย เพราะกินผัดไทย
Dientamoeba fragilis, the Neglected Trichomonad of the Human Bowel. Damien Stark, Joel Barratt, [...], and John T. Ellis . https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4861990/
 
 
 
 
จัดทำโดย ฝ่ายพาราสิตและสัตว์รังโรค สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข
กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
11 กรกฎาคม 2562