สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข

NATIONAL INSTITUTE OF HEALTH OF THAILAND

โรคอุจจาระร่วงจากไวรัสโนโร

วันที่ :2017-01-04

 โรคอุจจาระร่วงจากไวรัสโนโร

ไวรัสโนโร (Norovirus) เป็นสาเหตุสำคัญของโรคอุจจาระร่วงในคนได้ทุกกลุ่มอายุแต่มักพบในกลุ่มเด็กโตและผู้ใหญ่ซึ่งมักมีการระบาดในครอบครัวหรือชุมชนเดียวกัน  เชื้อไวรัสเพียงแค่ 10-100 particles ก็สามารถทำให้เกิดอาการของโรคได้ การติดต่อเป็นแบบ foecal oral route และมีระยะฟักตัว 12-48 ชั่วโมง

ลักษณะของอาการผู้ป่วยจะมีอาการคลื่นไส้  อาเจียน ท้องเสีย  ปวดท้อง  ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย มีไข้ต่ำๆ อาการมักรุนแรงในเด็กเล็กและผู้สูงวัยเนื่องจากขาดน้ำ ปกติผู้ป่วยจะมีอาการดีขึ้นและหายได้เองภายใน 2-3 วัน แต่ในผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงโดยเฉพาะในเด็กเล็ก หรือผู้สูงอายุอาจก่อให้เกิดการขาดน้ำได้ ดังนั้นควรดื่มน้ำเกลือแร่โออาร์เอสเพื่อทดแทนการเสียน้ำและเกลือแร่ หรืออาจให้น้ำเกลือทางหลอดเลือดในผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง ปัจจุบันยังไม่มียาเฉพาะเจาะจงในการกำจัดเชื้อไวรัสนี้ อีกทั้งยังไม่มีวัคซีนในการป้องกันการติดเชื้อโนโรไวรัส

การป้องกันการติดเชื้อและการแพร่กระจาย ไวรัสโนโรสามารถทำลายได้โดยการใช้ความร้อนที่ 60 องศาเซลเซียส นาน 30 นาที หรือใช้ 1% Sodium hypochlorite ส่วนเชื้อที่ปนเปื้อนในน้ำนั้น สามารถใช้คลอรีนที่ความเข้มข้น 10 ppm ขึ้นไปในการทำลายเชื้อ  การป้องกันคือล้างมือให้สะอาดด้วยสบู่ โดยล้างให้ถูกวิธีและนานพอ (ไม่น้อยกว่า 20 วินาที) ก่อนรับประทานหรือปรุงอาหาร หลีกเลี่ยงน้ำและอาหารที่ไม่สะอาด รับประทานอาหารที่ปรุงสุก ใช้หลักการ กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือล้างผักและผลไม้ให้สะอาด ทำความสะอาดส่วนที่คนสัมผัสบ่อยๆ ผู้ป่วยควรหลีกเลี่ยงการทำอาหารให้ผู้อื่นรับประทานเนื่องจากผู้ติดเชื้อสามารถแพร่เชื้อได้นาน 2 สัปดาห์แม้จะไม่มีอาการแล้วก็ตาม 

สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข  กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ให้บริการตรวจวินิจฉัยทางห้องปฏิบัติการเพื่อตรวจหาไวรัสโนโรโดยวิธี RT-PCR ซึ่งสามารถตรวจได้ในตัวอย่างผู้ป่วยที่เป็นอุจจาระ(Fresh stool)  rectal swab  อาเจียน โดยสามารถเก็บตัวอย่างอุจจาระและอาเจียน เก็บใส่ภาชนะที่สะอาด  ปิดมิดชิด แยกใส่ถุงพลาสติกเพื่อไม่ให้หกเลอะเทอะ กรณี rectal swab อาจแช่ใน viral transport media ของไวรัสเอนเตอโร นอกจากนี้ในกรณีที่มีการระบาด สถาบันฯ สามารถตรวจหาเชื้อในตัวอย่างประเภทน้ำดื่มน้ำใช้ที่สงสัยว่าอาจเป็นแหล่งของการระบาดโดยเก็บใส่ภาชนะที่สะอาด ปิดมิดชิดปริมาณอย่างน้อย 500 มิลลิลิตร ตัวอย่างทั้ง 2 ชนิด ให้แช่เย็นแล้วนำส่งกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์

สำหรับประเทศไทย มีการระบาดชัดเจนของไวรัสดังกล่าวมาเป็นระยะๆ โดยเฉพาะช่วงปลายปีที่มีอากาศเย็นมาตั้งแต่ พ.ศ. 2555 ต่อเนื่องมาทุกปี  ปี พ.ศ. 2559 นี้ก็เช่นกันที่เริ่มมีการระบาดของโรคอุจจาระร่วงในหลายจังหวัดและสถาบันฯได้รับตัวอย่างผู้ป่วยในเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา ซึ่งจากตัวอย่างที่ได้รับระหว่างวันที่ 11 พฤศจิกายน – 10 ธันวาคม 2559 จำนวน 179 ตัวอย่างจากการระบาดของโรคอุจจาระร่วง 17 แห่ง สามารถตรวจพบไวรัสโนโรได้ทั้งในตัวอย่างจากผู้ป่วยและน้ำกินน้ำใช้ด้วย

 

ฝ่ายไวรัสระบบทางเดินอาหาร
สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข
กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
ธันวาคม 2559


!!! คลิ๊กดาวโหลด PDF !!!