สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข

National Institute of Health of Thailand

วันที่ :2015-09-03

1. ชื่อการทดสอบ

        การตรวจวินิจฉัยโรคติดเชื้อริกเก็ตเซียด้วยเทคนิค IFA (Scrub typhus & Murine typhus)

2. ข้อบ่งชี้ของการตรวจ

       ผู้ป่วยที่มีอาการไข้ไม่ทราบสาเหตุ ผู้ป่วยที่เข้าไปในบริเวณที่เป็นพุ่มไม้หรือชายป่าและถูกตัวไรอ่อน/แมลงพาหะกัด หรือพบรอยแผลบุ๋มลักษณะคล้ายแผลถูกบุหรี่จี้ (eschar)

3. การส่งตรวจและการรายงานผล

วิธีวิเคราะห์

สิ่งส่งตรวจ

ปริมาณ

การนำส่ง

ค่าตรวจ
(บาท/ตัวอย่าง)

ระยะเวลา(วันทำการ)

การรายงานผล

ตรวจหาแอนติบอดีต่อโรคติดเชื้อริกเก็ตเซีย (สครับไทฟัสและมิวรีนไทฟัส)ด้วยเทคนิค IFA

ซีรัม

อย่างน้อย 1 มิลลิลิตร

แช่ตัวอย่างในกระติกพร้อมน้ำแข็ง

400 (ซีรัมเดี่ยว)
600 (ซีรัมคู่)

5*

ค่าแอนติบอดีไตเตอร์* และสรุปผลการติดเชื้อ/ไม่ติดเชื้อริกเก็ตเซีย (สครับไทฟัสและมิวรีนไทฟัส)

*กรณีซีรัมเดี่ยว :
       IgM และ IgG < 1:50 : ไม่พบการติดเชื้อริกเกตเซีย (ขอซีรัมครั้งที่ 2)
       IgM และ IgG ³ 1:50 แต่ < 1:400 : recent infection (ขอซีรัมครั้งที่2)
       IgM หรือ IgG ³ 1:400 : active infection (ขอซีรัมครั้งที่2)
กรณีซีรัมคู่ :
       4 - fold rising titer ถึง ³ 1:200 : active infection
       IgM หรือ IgG ของทั้ง 2 ซีรัม ³ 1:400 : active infection
ไม่พบทั้งข้อ 8.1 และข้อ 8.2 : ไม่พบการติดเชื้อริกเก็ตเซีย

4. สิ่งรบกวนต่อการวิเคราะห์

        ซีรัมที่ปนเปื้อนเชื้อบักเตรี, ซีรัมที่มีเม็ดเลือดแดงแตก (Hemolysed serum), ซีรัมเหลือง (Icteric serum), ซีรัมมีไขมัน (Lipemic serum), ซีรัมไม่แช่เย็น

5. ข้อแนะนำการเก็บตัวอย่าง

       เจาะเลือด 2 ครั้ง โดยที่เจาะเลือดครั้งแรกเมื่อพบผู้ป่วย  ครั้งที่สองหลังจากวันที่เริ่มป่วย 10-21 วัน หรือห่างจากครั้งแรก 7-14 วัน การเจาะเลือดให้เจาะเลือดจากเส้นเลือดดำประมาณ 5 มิลลิลิตร นำเลือดใส่หลอดแก้วที่สะอาดปลอดเชื้อ ปิดจุกให้แน่น วางไว้ที่อุณหภูมิห้องประมาณ 30-60 นาที เพื่อให้ซีรัมแยกตัวออกจากเลือด นำไปปั่นด้วยเครื่องปั่นด้วยความเร็ว 2,500 รอบต่อนาที นาน 10 นาที  ดูดซีรัมใส่หลอดแก้วที่ไร้เชื้อ ปิดจุกให้แน่นพันด้วยเทปหรือพาราฟิล์ม (parafilm) เขียนชื่อผู้ป่วย โรงพยาบาล วันที่เจาะเลือดด้วยปากกาหมึกแห้ง เก็บที่ช่องแช่แข็งของตู้เย็น(อุณหภูมิ -10 องศาเซลเซียส) หรืออุณหภูมิ -20 องศาเซลเซียส

6. ข้อควรระวัง

      นำซีรัมที่ได้จากการเจาะเลือดใส่ในถุงพลาสติกแล้วรัดยางให้แน่น แช่ในกระติกน้ำแข็งหรือ icenon  รีบนำส่งพร้อมกับใบนำส่งตัวอย่าง

7. วันและเวลาที่ทำการตรวจวิเคราะห์

      วันทำการ จันทร์ ถึง ศุกร์ เวลา 8.30 ถึง 16.30 น.

8. ระยะเวลาที่สามารถขอตรวจเพิ่มได้     

        30  วัน

9. เอกสารอ้างอิง

        9.1 Brown GW., Shirai A., Rogers C., Groves MG.  Diagnostic criteria for scrub typhus probability values for immunofluorescent antibody and Proteus OXK agglutinin tirers.  Am J TropMed Hyg 1983: 1101-1107.
        9.2 Centers for Disease Control (CDC) and National Institute of Health (NIH).  Indirect luorescent antibody technique for the detection of rickettsial antibodies.  1988: 1-12.
        9.3 Chenchittikul M., Klum-klai S., Saisongkorh W., Bhoomisawat J. Comparison of the weil felix (Proteus mirabilis OXK) test and indirect fluorescent antibody test for serodiagnosis of scrub typhus J Med Assoc Thailand 1995; 23: 55-63.
9.4 มงคล เจนจิตติกุล, วัชรี สายสงเคราะห์.  Comparative study of the weil felix (Proteus vulgaris OX19) test and indirect fluorescent antibody test for serodiagnosis of murine typhus วารสารกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ 2542; 41: 404-411.

10. เกณฑ์การปฏิเสธตัวอย่าง

        ภาชนะนำส่งไม่สมบูรณ์