สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข

National Institute of Health of Thailand

 

สถานการณ์ยุงลายและพื้นที่เสี่ยงโรคไข้เลือดออกในแต่ละภาคปี 2562


            โรคไข้เลือดออกยังคงเป็นปัญหาสาธารณสุขของประเทศ การทราบสถานการณ์ยุงลายและหาพื้นที่เสี่ยงของโรคเชิงพื้นที่ตามภูมิภาค โดยใช้เทคนิค GIS และสถิติขั้นสูง ใช้เป็นข้อมูลสำหรับการควบคุมโรคเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ




สถานการณ์ยุงลายจากการสำรวจด้วยกับดักไข่
วิเคราะห์ด้วยเทคนิค GIS วิธี Ordinary Kinging เพื่อการประมาณค่าประชากรยุงลายเชิงพื้นที่ในแต่ละภาค

 

 

             

ยุงลายภาคเหนือ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

สำรวจเดือนมกราคม 2562 จาก 32 อำเภอ 8 จังหวัด โดยวาง 1,280 กับดักไข่ พบค่าเฉลี่ยจำนวนไข่ยุงลายต่อกับดักเท่ากับ 1.95±1.16 ซึ่งต่ำกว่าค่าเฉลี่ยย้อนหลัง 6 ปี (1.98±1.43) จากแผนที่ GIS การประมาณค่าเชิงพื้นที่ พบยุงลายทั่วทุกภาค โดยพบมากบริเวณจังหวัด เพชรบูรณ์ นครสวรรค์ อุทัยธานี พิจิตร กำแพงเพชร

 

 

             

ยุงลายภาคกลาง

 

 

 

 

 

 

 

 

สำรวจเดือนพฤษภาคม 2562 จาก 32 อำเภอ 8 จังหวัด โดยวาง 1,280 กับดักไข่ พบค่าเฉลี่ยจำนวนไข่ยุงลายต่อกับดักเท่ากับ 2.35±1.29 ซึ่งต่ำกว่าค่าเฉลี่ยย้อนหลัง 6 ปี (4.90±3.12) จากแผนที่ GIS การประมาณค่าเชิงพื้นที่ พบยุงลายทั่วทุกภาคโดยพบมากบริเวณจังหวัด ประจวบคีรีขันธ์ ระยอง ปราจีนบุรี ชัยนาท

 

 

             

ยุงลายภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

สำรวจเดือนมีนาคม 2562 จาก 32 อำเภอ 8 จังหวัด โดยวาง 1,280 กับดักไข่ พบค่าเฉลี่ยจำนวนไข่ยุงลายต่อกับดักเท่ากับ 1.34±0.80 ซึ่งต่ำกว่าค่าเฉลี่ยย้อนหลัง 6 ปี (4.07±2.12) จากแผนที่ GIS การประมาณค่าเชิงพื้นที่ พบยุงลายทั่วทุกภาคโดยพบมากบริเวณจังหวัด มหาสารคาม อุบลราชธานี สกลนคร

 

 

 

 

             

ยุงลายภาคใต้

 

 

 

 

 

 

 

 

สำรวจเดือนมิถุนายน 2562 จาก 32 อำเภอ 8 จังหวัด โดยวาง 1,280 กับดักไข่ พบค่าเฉลี่ยจำนวนไข่ยุงลายต่อกับดักเท่ากับ 6.20±3.44 ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยย้อนหลัง 6 ปี (6.16±4.11) จากแผนที่ GIS การประมาณค่าเชิงพื้นที่ พบยุงลายทั่วทุกภาคโดยพบมากบริเวณจังหวัด นครศรีธรรมราช พัทลุง กระบี่

 

 

 


 

 

 

 

ใช้สถิติขั้นสูงคือการวิเคราะห์ถดถอยโลจิทพหุและถดถอยพหุแบบขั้นตอน วิเคราะห์ข้อมูลปัจจัยสำคัญที่เกี่ยวข้องกับโรค คือ อุตุนิยมวิทยา รายงานผู้ป่วย ของปี 2549-2562 และข้อมูล interpolation ของประชากรยุงลายจากการสำรวจด้วยกับดักไข่ในช่วงเดือนมกราคม ถึง มิถุนายน 2562 เป็นช่วงก่อนการระบาดของโรค จากสำรวจ 5,120 กับดัก วาง 128 พื้นที่ใน 32 จังหวัดได้แผนที่ GIS พื้นที่เสี่ยงโรคไข้เลือดออกเป็นรายจังหวัดของแต่ละภาคทั้งประเทศปี 2562