สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข

National Institute of Health of Thailand

ปี 2560


            โรคไข้เลือดออกยังคงเป็นปัญหาสาธารณสุขของประเทศ การทราบสถานการณ์ยุงลายและหาพื้นที่เสี่ยงของโรคเชิงพื้นที่ตามภูมิภาค โดยใช้เทคนิค GIS และสถิติขั้นสูง ช่วยให้การควบคุมโรคเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

สถานการณ์ยุงลายจากการสำรวจด้วยกับดักไข่
วิเคราะห์ด้วยเทคนิค GIS วิธี Ordinary Kinging สำหรับการประมาณค่าประชากรยุงลายเชิงพื้นที่ในแต่ละภาค

 

             ยุงลายภาคเหนือ

สำรวจเดือนมกราคม 2560 จาก      48 อำเภอ 12 จังหวัด โดยวาง 1,920 กับดักไข่ยุง   พบค่าเฉลี่ยจำนวนไข่ยุงลายต่อกับดักเท่ากับ 1.89 ± 1.34 ซึ่งต่ำกว่าค่าเฉลี่ยย้อนหลัง 5 ปี (2.35±2.82) แต่คงพบยุงลายอยู่ทั่วไปทั้งภาคโดยพบมากที่จังหวัดเพชรบูรณ์ พิจิตร พิษณุโลก นครสวรรค์ และ อุทัยธานี

 

 

             ยุงลายภาคกลาง

สำรวจเดือนเมษายน 2560 จาก        52 อำเภอ  13 จังหวัด โดยวาง 2,080 กับดักไข่ยุง  พบค่าเฉลี่ยจำนวนไข่ยุงลายต่อกับดักเท่ากับ 4.09 ± 2.18 ซึ่งค่าใกล้เคียงกับค่าเฉลี่ยย้อนหลัง   5 ปี (5.56±3.70) แต่คงพบยุงลายอยู่ทั่วไปทั้งภาคโดยพบมากที่จังหวัดจันทบุรี ระยอง สระแก้ว ปราจีนบุรี สุพรรณบุรี และเพชรบุรี

 

 

             ยุงลายภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

สำรวจเดือนกุมภาพันธ์ 2560 จาก 48 อำเภอ  12 จังหวัด โดยวาง 1,920 กับดักไข่ยุง  พบค่าเฉลี่ยจำนวนไข่ยุงลายต่อกับดักเท่ากับ 1.81 ± 1.85 ซึ่งต่ำกว่าค่าเฉลี่ยย้อนหลัง 5 ปี (4.28±2.03) แต่คงพบยุงลายอยู่ทั่วไปทั้งภาคโดยพบมากที่จังหวัดสุรินทร์ ศรีสะเกษ ร้อยเอ็ด และมหาสารคาม

 

 

 

 

             ยุงลายภาคใต้

สำรวจเดือนพฤษภาคม 2560 จาก 35 อำเภอ 9 จังหวัด โดยวาง 1,400 กับดักไข่ยุง พบค่าเฉลี่ยจำนวนไข่ยุงลายต่อกับดักเท่ากับ 6.19 ± 3.26 ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยย้อนหลัง 5 ปี (5.96±4.19) แต่คงพบยุงลายอยู่ทั่วไปทั้งภาคโดยพบมากที่จังหวัด ชุมพร ระนอง พังงา สุราษฎร์ธานี และกระบี่

 

 

 


ใช้สถิติขั้นสูงคือการวิเคราะห์ถดถอยโลจิทพหุและถดถอยพหุแบบขั้นตอน วิเคราะห์ข้อมูลปัจจัยสำคัญที่เกี่ยวข้องกับโรค คือ อุตุนิยมวิทยา รายงานผู้ป่วยและ Dengue serotypes ของปี 2549 ถึงต้นปี 2560 ได้ผลการคาดการณ์โอกาสเกิดการระบาดและอัตราผู้ป่วย จากนั้นนำเทคนิค GIS ซ้อนทับข้อมูลinterpolation ของประชากรยุงลายจากการสำรวจด้วยกับดักไข่ในช่วงเดือนมกราคมถึงพฤษภาคม 2560 เป็นช่วงก่อนการระบาดของโรคโดยสำรวจใช้ 7,320 กับดักไข่ยุงลาย วางใน 183 พื้นที่ 46 จังหวัดทั่วประเทศ วิเคราะห์และผลิตเป็นแผนที่ GIS พื้นที่เสี่ยงโรคไข้เลือดออกเป็นรายจังหวัดของแต่ละภาคทั้งประเทศปี 2560


 



การทดสอบความถูกต้องจาก Model การวิเคราะห์ถดถอยโลจิทพหุ
การทดสอบความถูกต้องจาก Model การวิเคราะห์ถดถอยพหุแบบขั้นตอน